کلاژن چیست؟
کلاژن فراوانترین پروتئین در بدن است. این پروتئین یکی از مهمترین عناصر سازندهی استخوانها، پوست، عضلات، تاندونها و رباطها است. همچنین در بسیاری از قسمتهای دیگر بدن از جمله رگهای خونی، قرنیه و دندان نیز یافت میشود. میتوان آن را به عنوان چسبی در نظر گرفت که سلولهای مختلف را در کنار یک دیگر قرار میدهد. در واقع، واژهی Collagen، از کلمهی یونانی kólla گرفتهشدهاست که به معنی چسب است. حداقل ۱۶ نوع کلاژن وجود دارد. ۴ نوع اصلی آن ۱، ۲، ۳ و ۴ هستند.
کلاژن فراوانترین پروتئین در بدن است. این پروتئین یکی از مهمترین عناصر سازندهی استخوانها، پوست، عضلات، تاندونها و رباطها است.
برای درک کلاژن (Collagen)، ابتدا باید با ساختار پوست آشنا شوید. پوست از سه لایه تشکیل شدهاست:
- اپیدرم: بالاترین لایه، معروف به اپیدرم، مسئول کنترل از دستدادن آب سلولها و بافتها است. بدون این لایهی محافظ، آب بدن به سرعت از دست میرود.
- درم: درست در زیر اپیدرم، لایهی دوم یعنی درم قرار دارد. درم حاوی رگهای خونی، اعصاب و فولیکولهای مو است و از پروتئینی به نام کلاژن تشکیل شدهاست. این پروتئین شبکهای از فیبرها را تشکیل میدهد که چارچوبی برای رشد سلولها و رگهای خونی فراهم میکند. در واقع، Collagen به عنوان ساختار پشتیبانی پوست عمل میکند.
- هیپودرم (بافت زیر جلدی): هیپودرم، لایهای از چربی و بافت همبند است که حاوی رگهای خونی بزرگتر، عصبها، غدد عرق و غدد چربی است. این لایه وظیفهی حفظ گرمای بدن و محافظت از اندامهای حیاتی بدن را بر عهده دارد.
انواع کلاژن کدامند؟
کلاژن طبیعی بدن انواع مختلفی دارد که در ادامه آنها را معرفی کردهایم:
- کلاژن نوع ۱: کلاژن نوع اول از بیشترین انواع کلاژن است که از فیبرهای محکمی ساختهشدهاست که در ساختار دندانها، استخوانها، غضروفها و پوست کاربرد دارد. این کلاژن در ساختار بافت همبند بیشتری ترکیب را میسازد.
- کلاژن نوع ۲: بیشتر در غضروف دیده میشود و در ساختار آن کاربرد دارد.
- کلاژن نوع ۳: بیشتر در ساختار عروق و عضلات دیده میشود.
- کلاژن نوع ۴: در لایههای مختلف پوست دیده میشود و در این ساختار شرکت میکند.
انواع مختلف کلاژن مصنوعی هم وجود دارد که از جنبهی دیگری تقسیمبندی آن را انجام میدهیم. مثلا کلاژن تزریقی یا کلاژن خوراکی از این انواع است.
کلاژن خوراکی چیست؟
یکی از روشهایی که برای کلاژن سازی پوست مورد استفاده قرار میگیرد، کلاژن خوراکی است. کلاژن خوراکی به شکل قرص و یا پودر وجود دارد. پودر کلاژن و یا قرص کلاژن خوراکی برای تحریک کلاژن سازی پوست مورد استفاده قرار میگیرد.
کلاژن به شکل قرص و یا پودر وجود دارد و به جوان سازی و یا چاقی صورت کمک میکند. با کمک این مکمل میتوانید در بهبود ظاهر پوست خود موثر واقع شوید. از طرفی نه تنها این مکمل در سلامت پوست موثر است بلکه برای سلامت استخوانها هم کاربرد دارد. زیرا کلاژن در استخوانها هم وجود دارد. برای همین میتوان از این مکمل برای ورزشکاران هم استفاده کرد.
از کلاژن همچنین برای سلامت مفاصل هم استفاده میشود. برای اینکه پوست سالمتری داشتهباشید میتوانید از این مکمل استفاده کنید و همزمان هم به زیبایی پوست خود برسید و هم برای سلامت استخوان و مفاصل خود قدم مناسبی بردارید.
فواید کلاژن چیست؟
آیا تا به حال فکر کردهاید که چرا پوست چروک میشود؟ در پوست جوان، چارچوب کلاژن سالم است و پوست مرطوب و الاستیک و انعطافپذیر باقی میماند. با گذشت زمان، ساختار این پروتئین ضعیف میشود و پوست قابلیت ارتجاعی خود را از دست میدهد. با ازبینرفتن نقش حفاظتی آن، پوست شروع به ازدستدادن قوام خود میکند. هر بار که لبخند میزنید، اخم میکنید و یا چشمتان را میبندید، به Collagen موجود در پوست استرس وارد میشود. حالتهای چهره، بر پوست تاثیر گذاشته و چروکهای پوستی شروع به ظاهرشدن میکند. بنابراین، هرچه سطح این مادهی موجود در پوست بیشتر باشد، پوست دیرتر چروک میشود و چهرهی زیباتری خواهید داشت.
رادیکالهای آزاد دشمن پوست ما هستند و به این ماده آسیب میرسانند. عوامل محیطی مانند اشعهی ماورا بنفش یا آلودگی هوا، عادات نامناسب در زندگی مانند استعمال دخانیات و رژیم غذایی نامناسب، به عنوان مثال مصرف غذاهای دارای قند بالا، همگی باعث تشکیل رادیکالهای آزاد میشوند که تجزیهی آن را سرعت میبخشند. برخی از اختلالات خود ایمنی مانند لوپوس نیز میتواند به آن آسیب برساند.
۶ مزیت مصرف مکمل های حاوی Collagen
برخی از مطالعات مقدماتی نشان میدهند که ممکن است مکملهای کلاژن، کیفیت پوست و عملکرد عضلات را بهبود ببخشند. آنزیمهای گوارشی کلاژن موجود در غذا را به اسیدهای آمینه و پپتیدهای جداگانه تجزیه میکنند. Collagen موجود در مکملها از قبل تجزیه یا هیدرولیز شدهاند. به همین دلیل تصور میشود مکملهای این ماده با کارایی بیشتری نسبت به کلاژن موجود در مواد غذایی جذب میشود. به بررسی ۶ مزیت مصرف این ماده میپردازیم:
۱. سلامت پوست را بهبود ببخشد
کلاژن یکی از اجزای اصلی پوست است که در تقویت خاصیت ارتجاعی و آبرسانی پوست نقش مهمی دارد. با افزایش سن، بدن کلاژن کمتری تولید میکند که منجر به خشکی پوست و ایجاد چین و چروک میشود. چندین مطالعه نشان دادهاند که پپتیدهای کلاژن یا مکملهای حاوی کلاژن با رفع چین و چروک و خشکی پوست میتوانند به کاهش سرعت پیری پوست کمک کنند. علاوه بر این، مصرف مکملهای کلاژن ممکن است باعث تولید پروتئینهای دیگری از جمله الاستین و فیبریل میشود که به حفظ ساختار پوست کمک میکنند. کلاژن در بسیاری از محصولات پوستی و روشهای جوانسازی پوست استفاده میشود و نقش مهمی در زیبایی و کیفیت پوست شما دارد.
۲. به تسکین دردهای مفصلی کمک می کند
تحقیقات نشان میدهند که مصرف مکملهای کلاژن باعث کاهش التهاب و تحریک ساخت کلاژن در بدن میشود. این موضوع ممکن است به تسکین درد مفاصل در افراد مبتلا به اختلالات مفصلی مانند آرتروز کمک کند.
۳. از تحلیل رفتن استخوان جلوگیری می کند
مصرف مکملهای کلاژن به کاهش خطر ابتلا به اختلالات استخوانی مانند پوکی استخوان کمک میکنند. یکی دیگر از تاثیرات کلاژن بر استخوان، کاهش سطح پروتئینهای موجود در خون است که تجزیهی استخوان را تحریک میکنند.
۴. باعث افزایش توده عضلانی شود
تحقیقات نشان میدهند که مصرف مکملهای کلاژن باعث افزایش رشد و قدرت عضلانی در افرادی میشود که به علت افزایش سن دچار کاهش تودهی عضلانی شدهاند.
۵. سلامت قلب را بهبود می بخشد
مصرف مکملهای کلاژن ممکن است به کاهش بیماریهای قلبی مانند تصلب شرایین کمک کند.
۶. سایر فواید مکمل کلاژن
در برخی تحقیقات ادعا شدهاست که مکملهای کلاژن باعث تقویت سلامت مغز، قلب و روده میشوند. همچنین به کنترل وزن و سلامت مو و ناخن نیز کمک میکنند. با این حال، شواهد کمی برای حمایت از این نظریه وجود دارد.
چگونه می توان از تخریب کلاژن در پوست جلوگیری کرد؟
شاید پرهیز از عادتهای نامناسب در زندگی، مهمترین قدم برای جلوگیری از تخریب کلاژن باشد:
- خودداری از خوردن بیش از حد شکر و کربوهیدراتهای تصفیه شده. شکر در ترمیم Collagen اختلال ایجاد میکند. مصرف شکر و کربوهیدرات را به حداقل برسانید.
- با قرار گرفتن در مقابل آفتاب، اشعهی ماورا بنفش میتواند تولید این ماده را کاهش دهد. از قرار گرفتن زیاد در معرض نور خورشید خودداری کنید. همچنین میتوانید از کرمهای ضد آفتاب با spf بالا (حداقل ۳۰) استفاده کنید.
- سیگار کشیدن تولید کلاژن را کاهش میدهد، بهبود زخم را مختل کرده و منجر به چین و چروک شود. یکی از بهترین کارهایی که میتوانید برای بهبود وضعیت پوست خود انجام دهید این است که هرگز سیگار نکشید یا اگر سیگار میکشید سیگار را ترک کنید. تحقیقات نشان میدهد که سیگار کشیدن به رادیکالهای آزاد اجازه میدهد تا به فیبرهای کلاژن حمله کنند. بنابراین جای تعجب نیست که پوست یک فرد سیگاری، به ویژه در اطراف دهانش، آسیب دیده و چروک به نظر میرسد.
